Een verhaal wat je niet mag missen

De afgelopen maanden hebben we regelmatig aandacht besteed aan de successen van Alyda Norbruis en Tristan Bangma. We zijn trots op zulke belangrijke (para)topsporters binnen onze vereniging. Echter achter al die successen gaan ook vele verhalen schuil. De weg naar het hoogste doel is zwaar en vraagt veel van je . Zeker als parasporter heb je ook nog een andere strijd te gaan met jouw beperking.   Anoushka van Bemmel, zijn docent communicatie op het Johan Cruijff College Nijmegen, heeft de afgelopen periode het e.e.a op geschreven. Hier haar verhaal over Tristan Bangma.

“Opstaan, ontbijten, trainen en weer slapen. Beter kan niet”

PS 2016 Baanwielrennen 11-09-2016

De snelste fiets op zeeniveau! (fotograaf: Henk Jan Dijks)

Goud op de Paralympische Spelen in Rio de Janeiro, Ridder in de Orde van Oranje Nassau, parasporter van het jaar van Friesland, een eigen woning en ook nog een vriendin met dezelfde passie. Dan heb je alles bereikt wat je wilde bereiken, toch? “Zeker niet. Ik heb nog heel veel doelen.” Tristan Bangma (19) heeft heel veel power, misschien wel dankzij zijn beperkte gezichtsvermogen.

“Ik hoor het publiek, gesuis van de luchtstroom en ik voel de snelheid”

“Een kleine dood sterven” zo wordt de kilometertijdrit op de wielerbaan ook wel beschreven. Het is een explosie van kracht: vier rondes met zijn tweeën op een tandemfiets alles geven wat je hebt en de snelste zijn. Hoe ging die gouden race in Rio de Janeiro voor Tristan en zijn piloot Teun Mulder?

“We komen het stadion binnen met 6000 Brazilianen die helemaal uit hun dak gaan. Het zit nokvol en binnen is het rond de dertig graden, best warm, maar goed voor de spieren. Ik voel me ontspannen, we hebben vertrouwen omdat we in de training nog een pr hebben gereden. Dan staan we opgewarmd in de machine om te starten. Alles zit goed vast en de coach wenst ons succes.” Het signaal klinkt en de eerste paar trappen voel ik het meteen. Pats en weg zijn we. Ik denk: ‘Dit is het beste startje ooit’. Nu zo hard mogelijk trappen, rammen, 200% procent geven. We zitten meteen in het ritme en staan 155 meter om de fiets zo snel mogelijk op gang te krijgen. We gaan zitten en trappen door. Het voelt ongelooflijk goed. Ik weet niet precies hoe snel we gaan, we kunnen niet met elkaar communiceren omdat we alles geven. Ik kan geen tijden zien, maar het voelt zó goed. Ik hoor het publiek, het suizen van de luchtstroom en voel de snelheid. De derde en vierde ronde zit ik zo stil en aerodynamisch mogelijk achter Teun. Trappen, trappen. Diep zitten en met mijn neus raak ik zijn rug. Trappen, trappen. Mijn hart pompt als een bezetene. Dit doet pijn. Mijn benen zijn compleet verzuurd, we vallen bijna stil, maar ik weet dat dit maar kort duurt. Als we over de finish komen gaat het publiek helemaal los. Teun roept wel twintig keer de tijd, maar er wordt zo hard gejuicht dat ik het niet versta. Ik denk iets te horen van 0.59 seconden, maar ik denk meteen ‘dat kan niet’. Ons pr is namelijk 1.01.7 Ik kom moeizaam van de tandem, en dan weet ik het zeker. Onze tijd is 0.59.82!

Kippenvel

“Maar de Britten moeten nog. Die zijn wereldkampioen geworden en hebben de afgelopen acht jaar echt alles gewonnen. Ze hoor ze starten: In een plastic stoeltje ga ik helemaal stuk. Mijn ademhaling gaat razendsnel, ik voel me beroerd door de inspanning. Tegelijkertijd ben ik blij vanwege onze bizarre tijd. Teun roept me ondertussen hun rondetijden toe. Iedere ronde klinkt er gejuich. Ik kan niet anders dan afwachten en grijp met mijn handen in mijn haar. Na twee rondes weten we het eigenlijk, maar toch wachten we tot ze over de finish zijn. En dan komt de ontlading. Het hele team rent naar ons toe en omhelst ons. De coach, de fysiotherapeut, de mechaniker. Het liefst wil ik gelijk naar mijn ouders toe rennen, zij hebben me altijd gesteund, zonder hen had ik dit nooit gekund. Mijn vader die me als jochie al heeft leren wielrennen, mijn moeder die altijd voor me klaar staat. Maar zij zitten op de tribune en ik moet eerst naar de dopingcontrole. Daarna staat de NOS met een camera voor me en volgen allerlei interviews. Zelfs Mark Rutte belt me. De ceremonie gaat zo snel, ik hoor wel het Wilhelmus en het gejuich, maar het is een grote waas. Het lijkt wel een droom. We hebben goud!”

Tristan portret

Goud voor Teun Mulder en Tristan Bangma (fotografie: Mathilde Dusol)

Als hij over de race vertelt is het alsof hij het opnieuw beleeft. Steeds staat het kippenvel op zjjn armen, trilt zijn stem en worden zijn lichtblauwe ogen nog lichter. Het is de snelste tijd die ooit is gereden op laagland en het is een Paralympisch record. “Dat alles klopt in zo’n belangrijke race is bizar. We zijn gewoon de snelste fietsers op zeeniveau”

Mistveld

Tristan heeft opticus atrofie. Zijn oogzenuwen zijn aangetast en hierdoor worden de beelden waargenomen door het oog niet snel en goed genoeg doorgegeven naar de hersenen. Omdat de aantasting steeds verder gaat neemt zijn gezichtsvermogen steeds meer af. “Momenteel heb ik nog een restvisus van 1 %, maar ik denk dat het nu stabiel blijft”. Hij kan zich niet meer herinneren hoe het was om als kleuter te kunnen zien, omdat het te lang geleden is en heel langzaam is gegaan. Nu ziet hij vooral een mistveld met schimmen. Je kunt dit niet aan hem zien, hij kijkt je recht aan en beweegt zich makkelijk in de ruimte. Een stok gebruikt hij overdag niet. Dat wil hij eigenlijk ook liever zo houden. “Ik red me nu nog prima. Niet iedereen hoeft te weten dat ik slechtziend ben.”

Trucs

Sinds kort heeft hij zich aangemeld op het Johan Cruyff College Nijmegen. Marketing en Communicatie is handig voor een topsporter met een eigen stichting en sponsoren. Bovendien weet hij dat hij niet altijd topsporter kan blijven. Hij ziet zichzelf ooit wel werken bij de bond of bij NOC*NSF. Hij heeft handige trucs om te kunnen studeren. Zijn telefoon is als het ware zijn loep, omdat je ermee kunt fotograferen en inzoomen. Hij kan op zijn laptop dichtbij alles zien. De docenten gebruiken in de les Teamviewer zodat Tristan het digibord op zijn laptop ziet. Ook de lesopnames en de korte intstructiefilmpjes maken het voor Tristan makkelijker de lessen en opdrachten te maken. Lastig is dat hij mensen niet kan herkennen, maar stemmen herkent hij heel goed. Mensen beseffen vaak niet dat hij heel veel kan. “En ik denk altijd: voor dat weinige dat ik niet kan is er altijd een oplossing.”.

Tristan heeft zonder twijfel talent, maar zijn kracht is zijn doorzettingsvermogen. Hij wil alles eruit halen wat erin zit. “Soms sla ik er ook wel in door. “ Bijvoorbeeld een paar jaar geleden met voeding. Hij wilde er alles aan doen om maar zo min mogelijk vet binnen te krijgen en zo sterk mogelijk te zijn. Hij ging te ver en kreeg een voedingsprobleem. “Ik woog twintig kilo minder, het vetpercentage konden ze niet eens meer meten. Als ik moest eten en ik had er geen zin in, moesten mensen het bijna naar binnen duwen bij me. Het was best wel heftig eigenlijk. Ik ben er gelukkig wel weer bovenop gekomen door de mensen om me heen. Ik pas nu veel beter op mezelf”

Boos

Uiteindelijk bracht dit hem ook weer veel. Hij is er sterker uitgekomen. “Maar ik weet dat ik ervoor moet waken dat ik niet overtraind raak.” Hij traint zeven dagen in de week en liefst altijd een paar uur meer dan gepland staat. Hij denkt dat die power door zijn beperking is gekomen. “Toen ik klein was ben ik veel gepest met mijn beperking. Daar leer je veel van.”. Op de middelbare school heeft hij wel een dieptepunt gekend. Hij had veel moeite om te accepteren dat hij bepaalde dingen niet meer kon, bijvoorbeeld in het sociale contact. “Ik merkte dat sommigen geen vrienden met me wilden zijn omdat ik een beperking heb. Dan werd ik afgekeurd, terwijl ik verder een doodnormale jongen ben.” Hij was vaak boos en soms ook agressief. “Ik heb er weleens op geslagen.” Een psycholoog heeft hem geholpen om in te zien dat het niet belangrijk is wat anderen van je vinden. “Ik heb geleerd er anders naar te kijken. Iederéén heeft een beperking. Laat ze maar lekker denken wat ze willen, ik wil gewoon mezelf zijn.”

“De energie is naar de sport gegaan en niet naar mijn beperking”

Familie en zijn vriendin zijn het belangrijkste voor hem. “Ik heb niet veel vrienden. Dat past nu eenmaal niet in het plaatje van een topsporter. Soms is het wel jammer, maar ik heb nu eenmaal voor de sport gekozen.” Met Teun heeft hij een heel goede band gekregen, ze waren echt een team, en ze spreken elkaar nog regelmatig Teun is nu gestopt na een carrière met ook nog brons op de Olympische Spelen in Londen en de titel van wereldkampioen. “Hij is 35 jaar, dat snap ik heel goed, maar ik ben nog maar net negentien.” Hij rijdt nu met Patrick Bos (29) en gaat met hem ook andere disciplines rijden zoals de vierkilometer op de baan en de wegtijdrit. “In de winter draaien we de baan en in de zomer de weg. Ik wil graag allround rijden zodat ik meer kans maak om geplaatst te worden voor grote wedstrijden. Ons eerstvolgende doel is de WK-wegrit in Zuid-Afrika.” Over vier jaar hoopt het duo op de Paralympische Spelen in Tokyo te staan.

Baanwielrennen levert Tristan heel veel op. Het is het gevoel van vrijheid door de kick van de snelheid op de baan en het buitenzijn op de weg. Het is het diepgaan en alles eruit halen wat erin zit. “’s Avonds met zware benen op de bank liggen, dat geeft mij voldoening.” De sport heeft hem gevormd als mens. Hij is snel volwassen en zelfstandig geworden. Het heeft hem geholpen zijn beperking te verwerken. “De energie is naar de sport gegaan en niet naar mijn beperking.” Door de gouden medaille weet hij nu waar hij het voor doet, het is zijn brandstof. Hij wil méér. Maar het allermooiste vindt hij dat hij als klein jochie al topsporter wilde worden en dat het gelukt is. Dat hij nu kan leven voor de sport. “Opstaan, ontbijten, trainen en weer slapen. Beter kan niet”

Help Tristan naar Tokyo

Tristan: “Aangepast wielrennen is een bizardure sport. Bij het aangepast sporten komt veel op jezelf neer wat betreft organisatie en kosten. Materiaal is peperduur en reizen is voor eigen rekening. Ieder jaar hebben we rond de 30.000 euro nodig. We zijn hierin afhankelijk van sponsoren. Hiervoor hebben we een stichting opgericht.” Wil je Tristan helpen naar Tokyo te gaan? Kijk dan op zijn website voor sponsormogelijkheden: www.tristanbangma.nl

Bron: Anoushka van Bemmel (https://anoushkavanbemmel.wordpress.com)

Reageren is niet mogelijk